1 - 7 Hydref 2012

CARTREF  ENGLISH

Morten Søndergaard

Morten Sondergaard

Mae Morten Søndergaard (a anwyd yn1964) yn un o'r rhai mwyaf blaenllaw o'r genhedlaeth o feirdd Daneg a ddaeth i'r amlwg ddechrau'r 90au. Yn 1992 cyhoeddwyd casgliad cyntaf Søndergaard o farddoniaeth, Sahara i mine hænder (Sahara yn fy Nwylo). Dilynwyd y casgliad cyntaf hwn gan ddilyniant o weithiau sydd wedi ennill clod gan feirniaid a nifer o wobrau llenyddol.


Cyfrwng a métier Morten Søndergaard yw iaith. Mae'n ymarfer nid yn unig fel bardd, ond hefyd fel cyfieithydd, artist sain a golygydd llenyddol. Ac er bod ei grefft wedi ei gwreiddio'n gadarn yn y traddodiad barddoniaeth glasurol mae wrthi o hyd yn archwilio posibiliadau iaith a ffyrdd newydd o gyflwyno'r rhain.


Dros y blynyddoedd, ochr yn ochr â'i gyhoeddiadau ysgrifenedig, mae hyn wedi arwain at waith cerddorol a dramataidd ac at recordiadau, arddangosfeydd a gosodiadau sy'n canolbwyntio ar iaith a sain. Cyhoeddiad diweddaraf Morten Søndergaard yw Processen og det halve kongerige (Y Broses a Hanner y Deyrnas) (2010).

 

O: A step in the right direction, 2005
Cyfieithwyd o'r Daneg gan Barbara J. Haveland ac Eurig Salisbury

23/9
Natten er her igen.
Nogen har lukket mig inde i kontroltårnet og smidt nøglerne
væk. Ord beder om landingstilladelse. Kom ind.
Jeg tror på ordenes sammensværgelser bag om ryggen
på syntaksen.
Der er kun at blive ved.
For fuld udblæsning. Håbe på at det går. Selv om vi ingen steder
har at gå hen. Skriver som aftenlyset der river afgrunde
op i alle farver. Et spektrum fra violet til fosforiserende grønt.
Et lys falder på de ord som står her. Jeg går
op i bjergene med en usynlig hund og skriver et digt.

*

23/9
Mae'n nosi eto.
Mae'r sawl a agorodd ddrws y tŵr rheoli imi wedi taflu'r allweddi i
ffwrdd. Geiriau'n gofyn am ganiatâd i lanio. Dewch i mewn.
Rwy'n gredwr mawr yng nghynllwynion y geiriau y tu ôl i gefn
y gystrawen.
Rhaid iti gadw ati.
Fel fflamia. Gobeithio'r eith hi'n iawn. Nid bod gyda ni unrhyw le
i fynd. Ysgrifenna liw nos sy'n rhwygo'r holl liwiau eraill
ar agor. Sbectrwm, o fioled i wyrdd ffosfforeddol.
Disgyn golau ar y geiriau fan hyn. Rwy'n cerdded
i'r mynydd gyda fy nghi anweledig ac yn llunio cerdd.

*

24/9
Gulvene siger: Hej fødder.
Vi går og hedder noget: Kontrapunkt, bristepunkt, smeltepunkt.
Tiden afvikler sit program, den løber, den går, den står
stille:
Kroppen falder fremad i sit ettal, for alting
er skrånende, alting
er blind tillid til gulve, tillid til dig,
jeg går tilbage, skridt
for skridt, jeg sidder på toilettet i min farmors badeværelse,
et gulv af gule,
brune og blå rektangulære kakler, kakler, en måde
at falde i staver på, aflange staver af kakkelmateriale,
og der på toilettet i tankerne skære kaklerne fri
og lægge dem tilbage
i gulvet, i nye mønstre,
langt mere tilfredsstillende mønstre, i begyndelsen var
mønsteret,
den gule, brune og blå følelse mod fodsålerne,
tilfældige formuleringer, tilløb til figuration, her og der spor
af en blomst med kronblade, et ansigt, en kakerlak, en kniv
eller en skruetrækker ville kunne det,
brække dem løs, kaklerne, men det er umuligt, fødderne

acceptere alle slags gulve, alle gangbare overflader.
Vi leder efter steder at gå ud fra. Gulvet er et udgangspunkt.
Stedet er den gåendes
faste bopæl. Fornemmelsen for sted. Dette sted: Vi.
Vi lukker luften ud af stedet, som af et badedyr,
og bærer det med os.

*

24/9
Ebe'r lloriau: henffych, draed!
Awn dan enwau: gwrthbwynt, torbwynt, toddbwynt.
Mae amser ar waith, wedi, wrthi, ar
stop:
mae'r corff yn disgyn 'mlaen mewn siâp 1 wrth i bopeth
wyro, am fod popeth
yn ddibynnol ar ein ffydd lwyr mewn lloriau, ynot ti,
cerddaf am yn ôl, gam
wrth gam, eisteddaf ar y tŷ bach yn nhoiled nain, llawr teils brown,
melyn a glas petryal, teils, astudiaeth
o ddwys fyfyrdod, astudio'r darnau hirgul o frown a melyn a glas ar y teils
ac yn y toiled eu torri'n rhydd â'r meddwl a'u hailosod
ar y llawr, ar eu newydd wedd,
mewn gwell trefn o lawer, yn y dechreuad roedd y drefn,
teimlo brown a melyn a glas ar y gwadnau,
patrymau ar hap, rhaglun o ffurf, awgrym yma ac acw
o flodyn a phetalau, wyneb, chwilen, cyllell
neu dyrnsgriw a wnâi'r tro,
eu gwasgu'n rhydd, y teils, ond 'waeth imi ddim, rhaid
i'r traed hyn
dderbyn pob math o loriau, pob arwyneb posib.
Chwiliwn am fannau. Mae'r llawr yn fan cychwyn.
Y fan yw cartre'r
cerddwr. Ymdeimlad o fan. Fan hyn: ni.
Tynnwn y gwynt mas o'r fan hyn, fel pe bai'n bêl lan môr,
a'i gario gyda ni.


Ty Newydd

Literature Across Frontiers

poetry wales

Pontio

Literature Wales Aberystwyth University Gwynedd

Bangor University

Arts Council of Wales

Wales Literature Exchange

Whistlestop Cafe

British Council Palas Print the absurd
Goethe Institut Translators House Wales Kunst Purple Moose aelg logo Galicia logo In Chapters EU logo